Tez Sonuç Bölümü Nasıl Yazılır?
Tezin sonuç bölümü, araştırmaların son ve en kritik bölümlerinden biridir. Peki, nedir bu sonuç bölümünün detayları? Sonuç bölümü, araştırmaların bulgularının veya çıktılarının yorumlandığı, tezin genelinin değerlendirildiği ve sonuçlar eşliğinde öneriler yapılan bölüm olarak öne çıkmaktadır. Bu bölümde, bütün bir araştırma boyunca araştırmanın amacına, önemine, problem durumuna ve hipotezlerine yönelik elde edilen bulgular yazılır ve bunlar eleştirel bir yaklaşımla yorumlanır. Araştırma deneyimi olmayan ve tez yazmakta zorlanan öğrenciler, özellikle sonuç yazmakta güçlük çekebilmektedir. Bu sebeple, sonuç kısmını yazmak için bazı tüyolar paylaşmak faydalı olacaktır.
Tez Sonuç Bölümünün Önemi Nedir?
Bu bölüm, birkaç amaçtan oluşmaktadır. Öncelikle araştırma kapsamında elde edilen temel bulgular özetlenmelidir. Bunu yaparken anlamlı ve önemli sonuçları sonuca eklemeyi unutmamak gerekir. Daha sonra araştırma sorularına ve hipotezlere yönelik bulguların nasıl sonuçlandığını açık bir şekilde ortaya koymak gerekir. İlk adım olarak bu hususlar belirtildikten sonra ikinci adım olarak, yukarıda bahsedilen bulguların yorumlanması gerekmektedir. Yorumlama yapılırken göz önünde bulundurulması gereken en önemli noktalardan biri, bulguların teorik ve pratik katkılarının tartışılmasıdır. Böylece araştırmanın literatüre nasıl bir boyut kazandırdığı ortaya konulmuş olur.
Bunların hepsi tamamlandıktan sonra, geriye bu bulgular ışığında araştırmanın sınırlılıklarını göz önünde bulundurarak gelecek çalışmalar için öneriler geliştirmek kalmaktadır. Önerileri yazarken sınırlılıklar dikkatle incelenmelidir. Örneğin, araştırmanın örneklemi, yöntemi, modeli veya yapılan testler değiştirildiğinde bambaşka sonuçlar ortaya çıkabileceği düşünülerek öneriler yapılmalıdır. Ayrıca, araştırma sürecinde karşılaşılan zorluklar üzerinden yola çıkarak gelecek araştırmacılar için rehber niteliğinde öneriler sunulmalıdır. Bu öneriler, daha kapsamlı ve derinlemesine çalışmaların yapılmasına katkı sağlayabilir.
Adım Adım Tez Sonuç Bölümü
Sonuç kısmının amacının gözetilmesi dışında dikkat edilmesi gereken birçok nokta vardır. Öncelikle, bu bölüm gereğinden uzun olmamalıdır. Elbette bulguların yoğunluğuna göre değişkenlik gösterebilir, ancak genel olarak sonuç bölümü araştırma boyunca anlatılan detaylardan bahsetmemeli, sadece en değerli bulguları ele almalı ve gereksiz tekrarlar içermemelidir. Böylece, daha etkili ve vurucu bir sonuç bölümü oluşturulmuş olur.
Öte yandan, yukarıda da belirtildiği gibi araştırmanın sorularına ve hipotezlerine yönelik bulguların değerlendirilmesi ve yorumlanması oldukça önemlidir. Örnek olarak bir şablon belirlemek gerekirse, sonuç bölümünü dört temel kısma ayırabiliriz. İlk olarak, kısa bir girişle başlanmalı ve araştırmanın temel amacı hatırlatılmalıdır. Konunun üzerinden bir kez daha geçilerek çalışmanın bağlamı vurgulanmalıdır. İkinci aşamada ise önemli bulgular sunulmalıdır. Bu noktada, araştırma sorularına verilen yanıtlar özetlenmeli ve hipotezlerin bulgularla eşleşip eşleşmediği kontrol edilerek belirtilmelidir. Örneğin, şu şekilde bir cümle kurulabilir: “Elde edilen bulgular sonucunda, stres düzeyi yüksek olan genç yetişkinlerde akademik başarının daha düşük olduğu gözlemlenmiştir.”
Üçüncü aşamada, çalışmanın akademik ve toplumsal katkıları üzerinde durulmalıdır. Araştırmanın alanda yaratabileceği etkiler, literatüre nasıl bir katkı sağladığı ve pratik anlamda nasıl bir fayda sunduğu açıklanmalıdır. Bu kısım, çalışmanın önemini vurgulamak açısından oldukça kritiktir. Dördüncü ve son aşamada ise gelecek araştırmalara yönelik önerilere yer verilmelidir. Öneriler oluşturulurken araştırmanın sınırlılıkları göz önünde bulundurulmalı ve gelecekte yapılacak çalışmaların daha verimli olmasını sağlayacak ipuçları verilmelidir. Örneğin, farklı bir metodoloji kullanılarak daha geniş bir örneklem üzerinde benzer bir çalışma yapılabileceği ifade edilebilir. Böylece, araştırma alanının gelişimine katkı sağlanmış olur.
Ayrıca, araştırma sürecinde karşılaşılan zorlukların da bu bölümde ele alınması faydalı olacaktır. Örneğin, veri toplama sürecinde yaşanan aksaklıklar, katılımcıların yanıt vermede isteksiz olmaları veya belirli bir değişkenin ölçümünde yaşanan sıkıntılar gibi hususlar belirtilmelidir. Bu tür zorluklardan yola çıkarak gelecek araştırmalar için daha sağlam planlamalar yapılması teşvik edilebilir.
Sonuç olarak, bir tez çalışmasının en kritik bölümlerinden biri olan sonuç bölümü, dikkatli ve titiz bir şekilde hazırlanmalıdır. Bu bölümde, araştırmanın genel çerçevesi özetlenmeli, elde edilen bulguların en önemlileri vurgulanmalı, bulguların teorik ve pratik katkıları tartışılmalı ve son olarak gelecek çalışmalara yönelik önerilere yer verilmelidir. Etkili bir sonuç bölümü, araştırmanın bütününü tamamlayan ve okuyucunun çalışmayı daha iyi anlamasını sağlayan bir yapıya sahip olmalıdır.
Bunlara ek olarak, sonuç bölümü yazılırken objektif olunmalı ve elde edilen verilerin doğruluğuna sadık kalınmalıdır. Yanlı yorumlardan kaçınılmalı, araştırma süresince ortaya çıkan sonuçlar bilimsel çerçevede ele alınmalı ve literatürle bağlantısı kurulmalıdır. Sonuç bölümü, araştırmayı en iyi şekilde özetleyerek ve ileriye dönük yeni araştırmalara kapı aralayarak tamamlanmalıdır. Bu temel prensiplere dikkat edildiği takdirde, başarılı bir sonuç bölümü yazmak mümkün olacaktır.